Back to top

Netwerk Oorlogsbronnen maakt iedere editie van het digitale blad WO2 Onderzoek Uitgelicht de rubriek 'Oorlogsbron uitgelicht'. Hierin staan één of meer WO2-bronnen centraal die meer vertellen over het thema van de uitgave, dit keer 'liefde in tijden van oorlog'. We gaan in op het grote aantal bruiloften onder Joodse Nederlanders in maart 1942.

Achteraf lijkt het soms alsof tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven in bezet Nederland haast stil kwam te staan. Voor een deel van het maatschappelijk leven ging dat ook op, maar zeker niet voor de liefde. Die ging ook in tijden van oorlog haar eigen gang. Terwijl er slachtoffers vielen door oorlogsgeweld, vervolging en onderdrukking werden mensen verliefd op elkaar, werden er huwelijken gesloten en werden er kinderen geboren. Ook in Joodse kring.

Net als andere Nederlanders dat deden, probeerden Joodse burgers onder de Duitse bezetting verder te gaan met het leven. Sterker nog: tegen de achtergrond van toenemende anti-Joodse maatregelen werd er juist binnen de Joodse gemeenschap veel getrouwd. De NSB-krant Het Nationale Dagblad beschreef deze ontwikkeling op 21 maart 1942 in een zeer suggestief bericht met een onmiskenbaar antisemitische strekking als volgt:

Vanwaar deze vlucht in het huwelijk? Wij gelooven het niet ver mis te hebben, als wij verklaring zoeken in een of ander joodsch listigheidje. (..) Afgescheiden van het ongewenschte van een dergelijke grootscheepsche trouwerij, lijkt het ons, dat indien een en ander geschiedt om bepaalde reeds genomen of verwachte maatregelen te ontduiken, er nog tijdig een stokje voor gestoken kan en moet worden." [bron]

Joods huwelijk in Den Haag.
trefwoorden
  • joden
  • jodenvervolging
  • huwelijk
beschrijving
Joods huwelijk in Den Haag.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/562d8444-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/363b2acd-a770-a371-7f14-3dd9bfed0b11
Het laatste huwelijk in de synagoge Carpentierstr[...] (1942)
Vervaardiger, datum
onbekend, 1942
trefwoorden
  • synagogen
  • joden
  • hakenkruis
  • huwelijk
  • jodendom
beschrijving
Het laatste huwelijk in de synagoge Carpentierstraat in Den Haag, die met hakenkruizen beklad was, 1942
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/b74fa572-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/848c69bf-4138-a11b-3de0-ccbcaa094b84

Tewerkstelling

In de tweede week van maart 1942 werden er in Amsterdam 74 Joodse huwelijken gesloten. Van deze 74 huwelijken ging het in elf gevallen om gemengde huwelijken. Een week later was het aantal trouwerijen nog vele malen groter. Toen werden er maar liefst 283 Joodse huwelijken gesloten, waarvan 22 gemengd. Het lijkt erop dat men hoopte dat het huwelijk enige veiligheid zou bieden tegen de dreiging van deportatie en de maatregelen die Joden in toenemende mate uitsloten van de Nederlandse samenleving. Waarschijnlijk bevorderde het grote aantal oproepen tot keuring voor en vertrek naar de werkkampen onder ongehuwde Joodse mannen de vele huwelijken in maart 1942.

Gatsen bij het huwelijk van Mau van Kollem (1914-[...] (1942-03-22)
Vervaardiger, datum
Fotobureau Actueel, 1942-03-22
trefwoorden
  • synagogen
  • joden
  • huwelijk
beschrijving
Gatsen bij het huwelijk van Mau van Kollem (1914-1944) en Selma J. van der Sluis (1917-1943), op 22 maart 1942 in de Nieuwe Synagoge in Amsterdam
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/b6fdbd52-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/cf095d95-6055-c950-16d8-30ebcc4440c8

Verder lezen

... Het artikel helemaal lezen? Ga dan naar: